Het puzzelen met de timetable van North Sea Jazz 2025 is officieel begonnen! Welke concerten kies jij in deze tien hartverscheurende clashes?
North Sea Jazz 2025 biedt met zijn 17 podia een boordevol programma en plannen is dus handig. We helpen je graag op weg met de tien meest ondraaglijke clashes.
Geef eerst je eigen voorlopige keuze aan, en check dan meteen wat andere lezers hebben gekozen. Wie weet brengt het resultaat je nog op andere gedachten!
1. Madeleine Peyroux vs. Wayne Shorter
(vrijdag om 16:45)
Zangeres Madeleine Peyroux is aan een comeback bezig. Na bijna zes jaar wachten, verscheen vorige zomer eindelijk Let’s Walk, een knappe plaat waarop ze haar kenmerkende covers inruilde voor zelfgeschreven songs. De inspiratie: zwarte schrijvers, filosofen en wetenschappers die de schandalige behandeling van mensen met een donkere huidskleur aan de kaak stelden. En de muziek? Dat is een rokerige potpourri van oude jazz, folk en blues waarin je het stof soms bijna hoort kraken.
Voor saxofonist Wayne Shorter is er helaas geen comeback meer weggelegd: hij overleed in 2023 en wordt dit jaar herdacht aan de hand van de vele stukken die hij schreef voor jazzband en symfonisch orkest. Ook onder meer pianist Danilo Perez en bassist John Patitucci, die vele jaren in zijn laatste kwartet speelden, en drumster Terri Lyne Carrington zijn van de partij. Zowel Pérez en Patitucci als Carrington spelen zaterdag elk ook hun eigen sets – misschien maakt dat de keuze minder lastig.
2. Melissa Aldana vs. Sullivan Fortner
(vrijdag om 17:45)
Ook de Chileense saxofoniste Melissa Aldana betoont op haar nieuwe plaat Echoes of the Inner Prophet eer aan Wayne Shorter, die haar erg inspireerde en aan wie ze ook wel wat te danken heeft – hij zat in de jury die haar 12 jaar geleden als winnaar verkoos in de Thelonious Monk International Jazz Saxophone Competition. Haar spel bevat inderdaad echo’s van het zijne, maar tegelijk is het volstrekt origineel. Helaas zal gitarist Lage Lund, die haar albums mee kleur geeft, er ditmaal niet bij zijn.
Hetzelfde geldt voor Sullivan Fortner, die op haar vorige album 12 Stars de sterren van de hemel speelde, want die staat met zijn trio op exact hetzelfde moment geprogrammeerd. Je kent Fortner mogelijk ook als de telepathische begeleider van zangeres Cécile McLorin Salvant – ze sloten vorig jaar op zondagavond samen de Hudson af. Dit keer staat hij zelf in het middelpunt van de belangstelling met de muziek van zijn gesmaakte album Southern Nights – zij het met een andere band.
3. Branford Marsalis vs. Mary J. Blige
(vrijdag om 23:00)
Saxofonist Branford Marsalis is niet vies van pop – hij speelde op tal van albums van Sting (én ‘Fight the Power‘ van Public Enemy!) en maakte zelf ooit pop met de band Buckshot Lefonque. Maar tegenwoordig zit hij strak in het pak en brengt hij met zijn trouwe kwartet pure jazz van de bovenste plank. Zijn nieuwe album Belonging is een bevlogen heruitvoering van een gelijknamig album van pianist Keith Jarrett uit 1975, toen met Jan Garbarek op saxofoon. Fans van die plaat weten dus meteen waarheen.
Heb je zo laat op vrijdagavond eerder zin om je benen los te gooien, dan kan dat in de Nile-hal tijdens het afsluitende concert van soul hiphop queen Mary J. Blige. Met haar recenste album Gratitude gooide ze geen al te hoge ogen, maar ze heeft natuurlijk hits genoeg. Blige komt niet zo vaak naar Nederland – de laatste keer was op North Sea Jazz in 2017 – dus voor wie houdt van haar doorvoelde R&B is dit hét moment om haar eindelijk nog eens in hoogsteigen persoon uit de speakers te horen schallen.
4. Mary Halvorson vs. Terri Lyne Carrington
(zaterdag om 18:15)
Gitariste Mary Halvorson werkte al samen met de allergrootsten uit de avant-garde – van Anthony Braxton tot John Zorn – en ook aan het hoofd van haar eigen talrijke projecten is ze onverschrokken. Op North Sea Jazz staat ze dit jaar met de groep die ‘Amaryllis’ is gaan heten, een virtuoos sextet met blazers, vibrafoon, bas en drums waarmee ze behalve de plaat met die naam ook Belladonna en Cloudward opnam.
Een veelbelovende set die helaas grotendeels overlapt met die van drumster Terri Lyne Carrington – voor de achtste keer op het festival. Die zal samen met onder meer zangeres Christie Dashiell een update zal brengen van We Insist! (1961), het razende meesterwerk van Max Roach en Abbey Lincoln dat onlangs de muzikale ruggengraat vormde van de Oscar-genomineerde documentaire Soundtrack to a Coup d’Etat.
5. Maxwell vs. Béla Fleck
(zaterdag om 20:30)
Neosoulster Gerald Maxwell Rivera stond voor het eerst op North Sea Jazz in 1996, toen met zijn kersverse debuut Urban Hang Suite onder de arm, waarvoor hij samenwerkte met songschrijver Leon Ware en gitarist Wah Wah Watson uit de entourage van Marvin Gaye zaliger. Sindsdien liet hij zich niet meer zien, tot hij in 2018 op de valreep kwam invallen voor D’Angelo, in het kielzog van zijn voorlopig laatste album blackSUMMERS’night. Hopelijk is deze tour een opstapje naar nieuw werk.
Ook de laatste passage van Béla Fleck dateert alweer van 2017, toen in duoformaat met de betreurde pianist Chick Corea. Dat hij met dergelijke gerenommeerde jazzmuzikanten het podium mag delen is redelijk bijzonder, want Fleck speelt een instrument dat in de moderne jazz nauwelijks een rol speelt: de banjo. Hij is daarop echter zo virtuoos dat artiesten uit de hele wereld met hem willen samenwerken. Dit jaar deelt hij het podium met harpist Edmar Castaneda en drummer Antonio Sanchez.
6. Jason Marsalis vs. David Murray
(zaterdag om 22:30)
Jason Marsalis is al de tweede vertegenwoordiger in deze lijst van dit roemruchte jazzgeslacht uit New Orleans. Hij is vooral bekend als drummer, maar op North Sea Jazz zal hij dit jaar de vibrafoon bespelen, als voorman van een big band die trakteert op een best-of uit het repertoire van vibrafonist en bandleider Lionel Hampton (overleden in 2002), die tussen ’66 en ’94 een tiental keer te zien was op het festival.
Best leuk, want Hampton heeft ontzettend veel mooie muziek gemaakt. Maar wie liever een levende legende aan het werk wil zien, begeeft zich best naar de veel kleinere Madeirazaal, waar maestro David Murray zijn kwartet – met pianiste Marta Sanchez en Irreversible Entanglements-bassist Luke Stewart – zal aanvuren met zijn onnavolgbare saxofoonspel. In LantarenVenster waren ze vorig jaar in bloedvorm.
7. The Cookers vs. Tigran Hamasyan
(zondag om 18:15)
Jazzliefhebbers hebben de afgelopen jaren heel wat van hun favoriete muzikanten moeten afgeven, maar met The Cookers staat er zondag een prachtige selectie veteranen op het podium. Saxofonist Billy Harper (82) moest inmiddels helaas afhaken, maar met trompettist Eddie Henderson (84), pianist George Cables (80), bassist Cecil McBee (89) en drummer Billy Hart (84) zal er niettemin heel veel jazzgeschiedenis op het podium staan. Ga nog eens proeven voor ze zijn uitgekookt.
Wil je toch liever iets moderners, dan is de Armeense pianist Tigran Hamasyan van harte aanbevolen. Zijn overrompelend veelzijdige compositie The Bird of a Thousand Voices werd vorig jaar voor het eerst opgevoerd op het Holland Festival in Amsterdam, toen op een bewegend podium en met een bijzondere lichtshow. Op North Sea Jazz zal hij het vermoedelijk iets bescheidener aanpakken, maar de muziek is meeslepend genoeg. (Inhalen kan eventueel in TivoliVredenburg in november.)
8. Immanuel Wilkins vs. Jazzmeia Horn
(zondag om 20:15)
De 27-jarige saxofonist Immanuel Wilkins heeft een productief jaar achter de rug, met twee fel gesmaakte platen, Blues Blood en Motion I. Helaas zullen geen van de vocalisten die op dat eerste album opduiken (onder meer Ganavya en Cécile McLorin Salvant), noch de allstars waarmee hij het tweede album maakte (onder meer Gerald Clayton, Joel Ross, Kendrick Scott) van de partij zijn – hij staat er gewoon met zijn (prima) eigen kwartet. Misschien een goede artist-in-residence voor volgend jaar?
Het wordt zo wel iets verleidelijker om te vallen voor de charmes van de 34-jarige zangeres Jazzmeia Horn. Wilkins’ Blues Blood was ook erg politiek geladen, maar hij is live bijzonder weinig van zeggen. Horn praat haar immer voortreffelijk gezongen collectie standards en gedurfde eigen songs over klimaatverandering, massadetentie en rigide denkpatronen daarentegen met veel flair en humor aan elkaar. Niet alleen begrijp je daardoor beter wat haar drijft, het is ook gewoon gezellig.
9. Makaya McCraven vs. Kamasi Washington
(zondag om 21:30)
De meest epische clash dit jaar is misschien wel die tussen deze twee zelfverzekerde heren. In de left hand corner: drummer Makaya McCraven, voor de vierde keer van de partij, serveert in de sfeervolle Congotent zijn even ontroerende als opwindende grooves. Dat doet hij samen met bassist Junius Paul, trompettist Marquis Hill en gitarist Matt Gold, allemaal te horen op zijn recentste plaat In These Times.
In de grote Nile-hal zal quasi tegelijkertijd saxofonist en natuurfenomeen Kamasi Washington zijn spirituele duivels ontbinden met een achtkoppige band met daarin onder meer Ryan Porter op trombone, Cameron Graves op piano en Brandon Coleman op keys. Zowel Washington als McCraven zijn duidelijk geïnspireerd door hiphop en muzikaal erg ambitieus. Maar waar Kamasi houdt van heel veel dingen tegelijk, zijn Makaya en zijn band in vergelijking de terughoudendheid zelve. Aan jou de keuze!
10. El Gran Combo de Puerto Rico vs. Leon Thomas
(zondag om 22:30)
Voor de afsluitende act op zondag kan je kiezen tussen enkele heel verschillende artiesten. In de Hudson speelt El Gran Combo de Puerto Rico te dans, een twaalfkoppig ensemble dat werd opgericht in 1962 en sindsdien een slordige 90 albums uitbracht waaronder pareltjes als 7 en Unity. Het duurt vaak een beetje voor dit soort bands het zittende North Sea Jazz-publiek uit de stoelen krijgen, maar komaan mensen, dit is het allerlaatste concert, zullen we er meteen invliegen?
Wie allergisch is voor salsa (of verslingerd aan R&B) kan in de Darling terecht – daar zijn sowieso geen zitplaatsen – bij Leon Thomas. Dat is voor alle duidelijkheid niet de uitbundige vocalist die zo memorabel te keer ging op ‘The Creator Has a Master Plan‘ van Pharoah Sanders, maar een voormalige Nickelodeonster die al productiewerk deed voor Ariana Grande en SZA en ook zelf al twee sfeervolle, bij momenten zelfs haarscherpe neosoulplaten uitbracht. Ook een mooie afsluiter toch?
Ken je de Festival Cadeaukaart al?Hét cadeau voor feestend Nederland, in te wisselen bij meer dan 1.000 festivals. »
North Sea Jazz 2025
