Na drie overvolle festivaldagen clashen nu ook de herinneringen in ons hoofd. Maar deze tien dingen gaan wij zeker onthouden van North Sea Jazz 2025.
1. Invallers
Helemaal zeker zijn we niet, maar de oudste muzikant op North Sea Jazz was vermoedelijk de krasse negentiger Cecil McBee, die bij de band The Cookers zeer bedreven de contrabas bespeelde, zij het dan gezeten op een barkruk. Ook de 80-jarige pianist George Cables was van de partij, maar twee andere aangekondigde leden van dit bejaarde all-star ensemble, drummer Billy Hart (84) en trompettist Eddie Henderson (84), moesten helaas allebei afhaken. Gelukkig bleken andere muzikanten graag bereid om in te vallen voor deze levende legendes – ze hadden op de valreep niemand minder dan drummer E.J. Strickland en trompettist Jeremy Pelt gestrikt.
2. Laatkomers
Het is gezien de enorme hoeveelheid podia en artiesten en al de logistiek die daarbij komt kijken opmerkelijk hoe gesmeerd North Sea Jazz verloopt. De wekenlang op voorhand aangekondigde timetable wijzigt nauwelijks nog, zowat iedereen begint en eindigt netjes op tijd, bijna niemand haakt op de valreep nog af. Daarom valt het ook op als er toch eens geschakeld moet worden: de band van Mary Halvorson speelde vanwege een vertraagde vlucht niet zaterdagnamiddag, maar ’s avonds pas in de kleine Yenisei-zaal – wat onverwacht een uiterst sfeervol concert opleverde.
3. Ambrose (bis)
Vorig jaar haalde Ambrose Akinmusire ons overzicht omdat hij door zoveel andere artiesten op het podium werd uitgenodigd, dit jaar stond hij zelf met een uit de kluiten gewassen ensemble in Madeira voor een integrale uitvoering van zijn verbluffende album Honey from a Winter Stone. Eigentijdse jazz vormt daarop de brug tussen modern klassiek – trefzeker uitgevoerd door het North Sea String Quartet – en de hiphop die soms doorschemerde in de ritmesectie en zeker de vocalen van de begeesterende frontman Kokayi. Live overklaste Akinmusire daarmee in alle bescheidenheid moeiteloos zijn veel bekendere collega Kamasi Washington.
4. Miscast
Saxofonist Kamasi Washington was één van de grootste namen op de affiche, en kwam vermoedelijk daarom in de Maashal terecht. Daar stond hij helaas niet op zijn plaats. Veel van de bezoekers die de hele zondag van de Nile naar de Maas en weer terug hadden gedrenteld, voelden weinig voor de ambitieuze composities van deze eigenwijze artiest. Ze kakelden ook vrolijk door zijn set heen, terwijl de zaal (enigszins gelukkig) langzaam leegdruppelde. In de Hudson of de Amazon, waar het bijna altijd muisstil is, was dit een prachtige afsluiter geweest, maar hier viel zijn show helaas op een koude steen. Even later stond in de Hudson El Gran Combo de Puerto Rico, een salsa-act, voor een zittend publiek te spelen. Zou het niet voor alle betrokkenen veel leuker geweest zijn om deze twee acts van plaats te wisselen?
5. Kinderspel en romantiek
Minstens twee trotse papa’s speelden dit weekend composities geïnspireerd door een deuntje dat hun hoogsteigen dochter op de piano had bedacht. Avishai Cohen maakte er ‘The Seventh’ van, als afsluiter van een hartverscheurend concert (zie onder), Kamasi Washington ‘Asha the First’. Washington had ook zijn vader en echtgenote bij – die laatste kreeg na haar vocale bijdrage zelfs een dikke smakkerd.
De 70-jarige David Murray liet de vrouw aan wie hij zijn recente album Francesca opdroeg de expressieve poëzie brengen die enkele van zijn recente nummers inspireerde. Er werd dan misschien niet gezoend, maar ook bij hen was de romantische connectie op het podium duidelijk voelbaar, en de man straalde sowieso erg veel levensvreugde uit voor zijn toch al gevorderde leeftijd. (Al was de 85-jarige Herbie Hancock naar goede gewoonte weer de állervrolijkste dit weekend.)
6. Gaza?
Op de rockfestivals zijn Palestijnse vlaggen en statements over de massamoord in de Gazastrook deze zomer schering en inslag, maar op North Sea Jazz was daar (alvast bij de artiesten die wij gezien hebben) veel minder van te merken. Alleen de Israelische trompettist Avishai Cohen hing zijn hele optreden op aan de situatie in het Midden-Oosten, met een integrale uitvoering van zijn album Ashes to Gold.
Dat werd geschreven in de nasleep van de aanslagen van 7 oktober 2023, en bij het verschijnen expliciet opgedragen aan een wapenstilstand waarop het nog steeds wachten is. Op North Sea Jazz hield Cohen het bij een pleidooi voor vrede voor allen in de regio, al was zijn nochtans begrijpelijke hoop dat alles weldra ‘weer normaal’ zou zijn enigszins misplaatst. Voor de Palestijnen in Israel en de bezette gebieden is de situatie nooit normaal geweest, en is ‘back to normal‘ dus absoluut geen optie.
7. Bird
Wie na afloop van het festival in Ahoy nog energie overhad, kon vrijdag en zaterdag traditiegetrouw in Bird terecht voor de jamsessies. Vrijdagavond verscheen daar een oude bekende op het podium, toetsenist Joe Armon Jones van Ezra Collective, die onlangs in de radioshow van Gilles Peterson op BBC6 vertelde dat het idee voor het nummer ‘Kingfisher’ van zijn uiterst geslaagde soloplaat All the Quiet, Pt. I in 2022 daar in Bird was ontstaan. Benieuwd of deze sessie even vruchtbaar was.
8. Broodje kreeft
Gezien de recordprijzen die je deze zomer op veel andere festivals moet betalen voor gore prefabsnacks uit een doos, konden we nauwelijks geloven dat er op North Sea Jazz voor 11,50 euro ‘lobster rolls’ over de toonbank gingen. Maar dat bleek weldegelijk het geval, en ze waren nog uiterst smakelijk ook. Je hebt er niet mee gegeten, uiteraard, maar toch: qua ‘value for money’ kon dit tellen. Over het algemeen is het eten op North Sea Jazz eigenlijk echt wel uitzonderlijk gevarieerd, smakelijk en vers: je kon er Japanse okonomiyaki proeven, Colombiaanse arepas, Koreaanse egg drop sandwiches – tientallen verschillende gerechten voor relatief schappelijke prijzen, zeker in het licht van wat je elders vaak voorgeschoteld krijgt.
9. Optredens en rituelen
Voor één van de indrukwekkendste sets van het weekend moest je zaterdag al vroeg in de Madeira zijn. Daar kreeg het trio van de Zuid-Afrikaanse pianist Nduduzo Makhathini voor de gelegenheid het gezelschap van de vaak nogal serieuze saxofonist Mark Turner, die smakelijk moest lachen om de spontane invallen van de pianist. Die combineerde zijn sprankelende pianospel met bezwerende teksten in de Zulu-taal die door Zuid-Afrikaanse festivalgangers luid ululerend onthaald werden.
Makhathini – ook filosofieleraar – deelde zijn bedenkingen over ‘optreden’ in het licht van een geschiedenis waarin zwarte performers vaak erg onrespectvol behandeld werden. Hij gebruikte daarbij onnodig moeilijke woorden als ‘ontologie’ die veel festivalgangers vermoedelijk over het hoofd vlogen, maar dat hij spelen met zijn band niet als optreden beschouwt, maar als ritueel, in lijn met de traditionele rol van muziek op sleutelmomenten in het leven en tijdens grote crisissen, kwam wel binnen.
Dat zat nog in ons achterhoofd toen we nadien We Insist! zagen, een moderne bewerking van het razende album waarop Max Roach en Abbey Lincoln zich afkeerden van de jazz als onschuldig entertainment uitgevoerd door zwarte artiesten die via een aparte ingang naar binnen moesten – en het genre transformeerden tot protestmuziek. Van die verontwaardiging was aan de oppervlakte helaas weinig te merken tijdens deze nogal gladde performance, waarin de erfenis van dit historische album te veel als repertoire behandeld werd en te weinig als, nou ja, ritueel.
10. Vrijzingig
De Amazon zat helemaal stampvol voor het concert van de uiterst getalenteerde 25-jarige zangeres Samara Joy, die bekende dat de steile klim in populariteit ook voor haar een grote verrassing was, en ons bedankte voor onze steun terwijl ze nog volop groeit in haar rol. Ze kan alleszins een wat swingendere band gebruiken: de jonge snaken die achter haar op stoelen zaten tot ze nog eens een solo mochten blazen, zagen eruit alsof ze tijdens het lange wachten stiekem naar hun telefoon snakten.
Haal die stoelen alsjeblief weg en huur een wat enthousiastere band! Joy zelf – charismatisch en technisch heel begaafd – heeft naar ons gevoel ook nog wat tijd nodig om de standards echt tot de hare te maken, en de vaak pijnlijke gevoelens die erin vervat liggen ook oprecht te vertolken. Maar goed, dat komt vast nog wel.
Wel helemaal doordrongen van wat ze zong was de onstopbare Jazzmeia Horn (34), die zowel fysiek als vocaal alle hoeken van de ruimte verkende. Ze schrijft haar songs dan ook zelf, met als resultaat erg verfrissende liedjes over bijvoorbeeld haar dochtertjes die nu eindelijk verdorie maar eens gewoon een keertje onmiddellijk moeten doen wat mama vraagt (‘When I Say’). Ook de klassieker ‘You’re Getting to Be a Habit with Me’ zette ze mooi naar haar hand. ‘Free your mind, let your thoughts expand’ zong ze aan het einde. Prima advies voor Samara, en voor ons allemaal.
Ken je de Festival Cadeaukaart al?Hét cadeau voor feestend Nederland, in te wisselen bij meer dan 1.000 festivals. »
North Sea Jazz 2025
