Lowlands 2025 besteedt aandacht aan Palestina met 'Optimisme Zonder Hoop'

Slenterend van de Heineken naar de Alpha, slaan wij op vrijdag halverwege eens rechtsaf de Echo in. We stuiten op ‘Optimisme Zonder Hoop’, een dagelijks terugkerend onderdeel van de Tallk Tallk Tallk programmering van Lowlands 2025. In niet meer dan een uur worden we door diverse sprekers, soms wel erg bondig, geïnformeerd over Palestina. De indrukwekkende verhalen en simpele adviezen helpen ons strijdkrachtiger de tent te verlaten.

In de Echo is dagelijks tussen 12:00 en 17:30 uur het Tallk Tallk Tallk programma te vinden. In thematische sessies van maximaal een uur bieden diverse gasten en sprekers je nieuwe inzichten of perspectieven. Een vast onderdeel is het dagelijks terugkerende ‘Optimisme Zonder Hoop’ waar een somber actueel onderwerp, dat ons in de grote boze buitenwereld bezighoudt, wordt behandeld. De centrale vraag voor het thema Palestina is: “als Palestijnen in deze genocidehel overeind kunnen blijven, moeten wij ook iets kunnen doen. Maar hoe?”. Onder meer Sylvana Simons (lid van de Raad van Advies van The Rights Forum), Drs. Salih El-Saddy (arts) en Esther van der Most (directeur van Plant Een Olijfboom) weten het publiek te overtuigen dat ze met ogenschijnlijk simpele acties invloed kunnen uitoefenen.

Een introductie die binnenkomt

Voordat we de Echo binnenlopen, banen we ons een weg door een groep mensen met Palestijnse vlaggen en handgeschreven borden, waar onder andere de boodschap te lezen is “Stil ben je bij een concert, niet bij genocide”. Binnen enkele ogenblikken is de zaal gevuld en wordt er op het scherm op het podium de video ingezet van het nummer ‘Genocide’ van rapper en spoken word artiest Stryder. Als kind van Palestijnse ouders, dat geboren is in een vluchtelingenkamp in Libanon, sprak zich al ver voor de gebeurtenissen van 7 oktober 2023, uit over de impact van de Israëlische bezetting en genocide en blijft dat ook nu doen.

Wanneer de video eindigt, stapt Stryder zelf het podium op en doet dezelfde voordracht als die hij verzorgde tijdens de eerste grote Rode Lijn demonstratie in Den Haag. Hij vertelt daarna dat zijn optreden op Lowlands misschien een mijlpaal is voor hem als artiest, maar dat hij betreurt dat het lijden van zijn volk de aanleiding ertoe is. Moderators Nadia Moussaid en Salwa van der Gaag nemen daarna het stokje over om de vele gasten die nog volgen te bevragen.

Lowlands 2025 Tallk Tallk Tallk — Photo credit: Debbie Spaan / Festileaks

De stand van zaken en een oproep tot actie

Moussaid is programmamaakster en presentatrice en vertelt over haar recente reis naar Israël. Hier heeft zij gewerkt aan een binnenkort te verschijnen documentaire waarin zij Israëlische en Palestijns/Israëlische burgers volgt, die zich uitspreken tegen het genocidale geweld in Gaza. Om het publiek vervolgens iets meer achtergrondinformatie te geven, worden Max, Leon en Hugo van De Grote Podcastlas het podium opgeroepen. We worden in korte tijd geïnformeerd over de geschiedenis van het land, teruggrijpend op zelfs het Romeinse en Ottomaanse Rijk. Er is weinig tijd en de informatie is misschien wel correct maar roept ook nog vragen op. Note to self: zelf later meer informatie opzoeken!

Van der Gaag en Moussaid nemen vervolgens samen met afzwaaiend festivaldirecteur Eric van Eerdenburg en Sylvana Simons plaats om te onderzoeken welke rol de politiek, merken en bedrijven hebben in maatschappelijke kwesties als deze. Simons richt zich tot het publiek met de boodschap: “Politiek is er voor ons en namens ons. Wij moeten onze verantwoordelijkheid blijven pakken door onze stem te laten horen. Juist in een verkiezingstijd als deze.” Een duidelijke oproep om daadwerkelijk te gaan stemmen op 29 oktober as.

Een ingewikkelde balans

Eric van Eerdenburg vertelt dat hij als festivaldirecteur, los van zijn misschien veel uitgesprokener persoonlijke mening (die niet verder gespecificeerd wordt), meerdere belangen mee moet laten wegen. Zo vindt Lowlands het belangrijk om artiesten als Kneecap, Fontaines D.C., The Murder Capital maar ook Bob Vylan een podium te bieden op het festival. Vrijheid van meningsuiting is tenslotte een groot goed. Echter kan een festival zo groot als Lowlands (“een tijdelijke stad met 75.000 inwoners”), volgens Van Eerdenburg niet onder bepaalde sponsors en leveranciers uit. Specifiek Coca Cola en Heineken worden genoemd, omdat zij gewoonweg over de logistiek en de financiële middelen beschikken. Bovendien pleit hij voor een meer neutrale rol voor een platform als Lowlands, waar niemand uitgesloten en ieders mening gehoord moet worden.

De nood is hoog. Wat kan ik doen?

Het panelgesprek wordt plots afgekapt vanwege tijdgebrek. Zonde eigenlijk, want het was een uitgelezen kans geweest om door te vragen of vragen uit het publiek te beantwoorden. We gaan echter door met Drs. Salih El Saddy, die in mei dit jaar nog in Palestina is geweest om te werken in twee ziekenhuizen. Terwijl hij zijn verhaal doet, verschijnen er foto’s en video’s op het scherm ter illustratie van de erbarmelijke omstandigheden van de zorg in Gaza. Hij toont en vertelt over zijn band met de onlangs vermoorde journalist Anas al-Sharif. De wanhoop in en van zijn verhaal is voelbaar in het publiek en zijn oproep tot donatie voor medische hulpmiddelen wordt beantwoord met een staande ovatie en de roep om “Free Free Palestine!”.

Maar doneren is zeker niet het enige dat je kunt doen, als je je machteloos voelt in deze kwestie. Esther van der Most, directeur van Plant Een Olijfboom, legt niet alleen uit hoe haar stichting humanitaire hulp verleent in Palestina, maar geeft ook praktische tips voor iedereen die worstelt met machteloosheid. Zo kondigt de stichting nu dagelijkse acties aan via hun website en Instagram. Voor de Lowlands-vrijdag is het ‘Dag 25: Drink geen Coca-Cola’. Van der Most deelt een lijst met verschillende praktische zaken als ‘koop Palestijnse producten’ of ‘schrijf een redactie’ als je je ergert aan eenzijdige of gekleurde berichtgeving. Daarnaast laat ze het publiek weten dat op de website van Plant Een Olijfboom uitgebreider informatie te vinden is over hoe je dit vorm kunt geven. En met deze ogenschijnlijk simpele adviezen, lopen we – inderdaad – iets strijdkrachtiger de Echo uit, het festivalterrein weer op.