Evaluatie Pinkpop 2014: 'Noodweer toonde sleetsheid organisatie'

Op maandag 9 juni 2014 wordt de 45e editie van Pinkpop afgesloten met een flinke portie noodweer. Vandaag verscheen een evaluatie van adviesbureau VDMMP rond het incident. De conclusie: Pinkpop heeft het noodweer ‘goed doorstaan, maar het incident legt ook bloot dat de organisatie door sleetsheid wordt gekenmerkt’.

Pinkpop had afgelopen editie met headliners Arctic Monkeys, Metallica en The Rolling Stones een droomaffiche. Op de afsluitende dag, metal monday, vormt noodweer toch een smet op de door het hete weer gekenmerkte editie. Vlak voor Metallica het podium zou betreden, komt het met bakken uit de hemel en raast er een flinke onweersbui over het Megaland terrein. De organisatie krijgt na afloop veel kritiek over hun optreden. Lees hier nog eens alles na over Pinkpop 2014.

Verwarring over weersvoorspelling

Al begin maandagochtend wordt er door het KNMI een weeralarm afgegeven. Op dat moment is het echter nog niet duidelijk hoe extreem het noodweer gaat worden. Online wordt het weer gemonitord door diensten als Weeronline en Buienradar. Juist het gebruiken van twee verschillende bronnen leidt tot verwarring. Weeronline beweert dat het noodweer losbarst om 21:00, terwijl Buienradar stelt dat dat al om 19:30 gebeurt. Uiteindelijk wordt Meteoconsult ingeschakeld om een spoedbewaking te doen.

Pinkpop informeert niet in een vroeg stadium

Gedurende dag heeft de organisatie twee grote dilemma’s. De eerste is: informeren of niet informeren? De organisatie kiest ervoor dat niet in een vroeg stadium te doen. Het is de hele dag namelijk onzeker of, en zo ja, in welke heftigheid het noodweer het festivalterrein gaat treffen. Het gevaar bestaat dat wanneer gewaarschuwd wordt maar er niets gebeurt, het publiek in de toekomst niet meer juist reageert als er echt ernstig gevaar dreigt.

Pinkpop besluit het terrein niet te ontruimen

Het tweede dilemma is: ontruimen of niet ontruimen? Die beslissing is voor Pinkpop vrij helder en ook al jaren lang vast protocol: niet ontruimen. Eenmaal van het terrein af is het gedrag van mensen niet meer te managen, naast het feit dat het publiek wordt blootgesteld aan onweer in een niet gecontroleerde omgeving. Het festivalterrein is namelijk zodanig aangelegd dat risico’s op calamiteiten zoveel mogelijk worden beperkt. Zo zijn bijvoorbeeld alle bouwwerken die hoger dan zes meter zijn, geaard. Daarnaast is er op het terrein de mogelijkheid publiek collectief te informeren en zijn hulpdiensten nabij. Een haastige ontruiming is tevens zeer onwenselijk voor het publiek. Paniek of onrust is de ergste nachtmerrie van een festivalorganisatie.

Informeren van medewerkers gaat fout

Het is op die 9 juni niet voor alle medewerkers duidelijk welke maatregelen al zijn of nog worden genomen. De oorzaak daarvan is het niet (kunnen) informeren van een deel van de medewerkers, zoals die in de dranktenten. Zij kunnen hierdoor niet op alle vragen van het publiek een antwoord geven. Ook technisch loopt het niet gesmeerd: de portofoons blijken veel te storen en te kraken, waardoor deze niet optimaal kunnen worden ingezet. Ook het mobiele netwerk lag er nagenoeg uit.

Het noodweer nadert

Rond 19:30 nadert het noodweer het festivalterrein. Er is bij Pinkpop geen lijst aanwezig waarop staat hoe en welke medewerkers waarvoor bij een dreigend noodweer moeten worden geïnformeerd. Toen het scenario ontstond, is de lijst wel snel gemaakt en uitgevoerd. Uit voorzorg wordt het voorvak ontruimd, omdat de grote LED-schermen links en rechts van het podium beginnen te bewegen door de wind. Later worden deze verwijderd. Om het publiek te informeren, worden drie middelen ingezet: lichtkranten, videoschermen en een presentator. De lichtkranten zijn een belangrijke bron voor festivalbezoekers. Ondanks dat er 8 stuks over het hele terrein staan opgesteld, is het niet op alle plekken mogelijk om er één te zien.

Lof voor Eric Corton

3FM-DJ Eric Corton wordt spontaan ingezet op het podium om het publiek te informeren. De presentator zorgt met duidelijke mededelingen en instructies voor de gewenste rust onder de Pinkpop-bezoekers. De reacties van het publiek zijn uiterst positief. De presentator is vooral goed te horen rondom de Mainstage, op andere locaties is de boodschap niet goed te horen. Ook is een punt van kritiek dat het instrueren van het publiek alleen in het Nederlands gebeurde, terwijl er ook veel buitenlandse bezoekers aanwezig zijn op Pinkpop.

Aanbevelingen

Het adviesrapport van VDMMP bevat een aantal aanbevelingen. De belangrijkste daarvan is om een nieuw veiligheidsplan op te stellen voor Pinkpop 2015. Daarin kan onder andere worden opgenomen dat er van te voren een presentator wordt geregeld die het publiek instrueert, ook in buitenlandse talen. Het is van belang dat hij overal te horen zal zijn, niet alleen in het gebied rondom de Mainstage.
Daarnaast moet er een speciaal calamiteitenteam in het leven worden geroepen, die uit andere mensen bestaat dan het dagelijkse festivalbestuur.
Medewerkers moeten jaarlijks het draaiboek en de veiligheidsplannen opnieuw lezen en moeten bekend zijn met de terminologie in noodsituaties. Er moet vooraf een lijst zijn waarop staat welke medewerkers waar en hoe handelen bij naderend noodweer.
Tot slot moet worden gezorgd voor een betere communicatie met de medewerkers.

VDMMP adviseert jaarlijks een of twee scenario’s te oefenen, zodat er geen sleetsheid ontstaat.

Conclusie

De conclusie van het rapport is dat deze Pinkpopedtie ‘een mooie test is geweest van de veerkracht van de organisatie’. De test is goed doorstaan, maar het incident legt ook bloot dat de organisatie door sleetsheid wordt gekenmerkt. Voor 2015 is het zaak die sleetsheid eruit te halen.

Tot slot heeft het rapport nog een rake noot naar alle zogenaamde ‘deskundigen’ in en op (sociale) media: ‘Tijdens en na het noodweer wordt de ernst ervan veelvuldig besproken, ondanks het feit dat slechts weinigen een volledig beeld hebben en kunnen hebben van de situatie ter plaatse.’

Pinkpop 2015

Nu de 2014-editie van Pinkpop volledig is afgerond, kunnen we volledig vooruitkijken naar 2015. Pinkpop vindt dan plaats op 12, 13 en 14 juni. Muse en Foo Fighters zijn al bevestigd voor volgend jaar. Lees hier al het nieuws rondom Pinkpop 2015.

Dit artikel bevat passages uit het rapport ‘Interne Evaluatie Pinkpop 2014’. Het hele rapport is te lezen op de site van Buro Pinkpop.