Waarom zou je op een festival je beker laten vallen als je dat thuis ook niet doet?

Foto: Nikki Born (Paaspop 2022)

Met het festivalseizoen zowel ver achter als ver voor ons, is het voor organisaties achter de schermen het perfecte moment plannen te maken. Met Festileaks hielden we afgelopen jaar al regelmatig de vinger aan de pols. We sluiten onze reeks over duurzaamheid op festivals voor dit seizoen af met een gesprek met Coca-Cola, Heineken (drankenleverancier op Lowlands, Down The Rabbit Hole en vele andere festivals) en YOUR Productions (dat horeca uit handen neemt voor festivals zoals Awakenings en Defqon. 1). Hoe gaan we de zomer van 2023 in?

Marleen Knip van Heineken vertelt dat festivals een belangrijk onderdeel zijn van de bestaande ambitie om in Nederland over 10 jaar volledig circulair te zijn met alle verpakkingen en promotiematerialen van Heineken. Tegelijkertijd is het een uitdaging voor de totale industrie, en kunnen er alleen stappen worden gezet als iedereen meewerkt. De afgelopen jaren is daarom veel tijd en energie gestoken in het delen van alle kennis en ervaring.

Kennisdeling en tests vanuit de industrie

Maar los van het delen van kennis is er ook een hoop getest, bijvoorbeeld met verschillende versies van die retoursystemen. Marleen: “We zien gewoon dat het werkt. Bij de Heineken Formula 1 Dutch Grand Prix is de vloer bijvoorbeeld brandschoon, geen beker op de grond!”

Marktleider Coca-Cola wil eenzelfde rol invullen op het gebied van duurzaamheid. Zo zegt Stephan Lanen, Prof. Shopper Marketing Horeca & Festivals bij Coca-Cola Europacific Partners (CCEP) Nederland. Met het duurzaamheidsactieplan This is Forward is daarvoor al in 2017 een brede strategie uitgerold. Een van de belangrijkste ambities daaruit is het doel om in 2040 volledig klimaatneutraal te zijn, over de gehele keten. Festivals zijn binnen dit plan een belangrijke pijler. Dit is bij uitstek de plek om de consument positief te bereiken met een recycleboodschap die ook echt aanspreekt. De campagne “Never give up on your cup” is hier een mooi voorbeeld van.  

Bewustwording onder festivalgangers groeit

Doordat er steeds meer mee getest wordt, wordt ook bij festivalgangers steeds duidelijker hoe dergelijke statiegeldsystemen werken. Huib Joor van YOUR Productions ziet deze positieve ontwikkeling voor z’n ogen afspelen. “Onder de nieuwe generatie lijkt de bewustwording aanwezig. De bereidheid om bij te dragen aan een schoon festivalterrein groeit.”

Hij prijst de discipline die onder de bezoekers is verbeterd, maar zegt ook dat communicatie de sleutel is naar verdere verbeteringen. “Wat de bezoeker vaak niet realiseert is dat we aan de achterkant, samen met de organisatoren, heel veel moeite doen om ervoor te zorgen dat alles zo duurzaam als mogelijk gedaan wordt. Het staat hoog in het vaandel. Soms omdat het moet, maar vooral vanuit ideologie. We hopen onze waarden hieromtrent steeds meer te delen met de bezoekers.”

Stephan van CCEP vult hierop aan: “Hoe we ervoor kunnen zorgen dat onze boodschap landt bij de bezoeker, daar zijn we volop mee bezig. We staan met zogeheten Green Teams op evenementen, dit zijn teams die op het festival rondlopen om enerzijds de verpakkingen op te ruimen die onverhoopt wel op de grond belanden en anderzijds zijn zij een mobiel punt waar bezoekers hun verpakking kunnen inleveren waarbij ze weer een recycle token terugkrijgen. Daarnaast zorgt de organisatie ervoor dat er voldoende aanbod van plekken is waar mensen hun bekers in kunnen leveren – niet alleen bij de bars maar ook bij losse units.”

Uiteindelijk is het de bewustwording bij alle betrokken partijen die verder moet groeien, terwijl misvattingen de wereld uit worden geholpen. Bijvoorbeeld dat een softcup per definitie slechter is dan een hardcup. Of dat een bezoeker meer betaalt voor een schonere toekomst. Huib: “Festivals worden duurder door personeel, grondstoffen en macro-economische omstandigheden, niet door duurzame keuzes. Het festival wordt niet duurder, het gras alleen groener.”

Maar de bewustwording mag nog verder omhoog. Huib: “We vinden het belangrijk dat de bezoeker snapt dat we dit doen vanuit een groen hart; om ervoor te zorgen dat de natuur in orde blijft. Ons handelen is intrinsiek.” Huib hoopt dat de festivalbezoeker zich bij die idealen aansluit. “We moeten af van het feit dat we alles op de grond kunnen gooien, omdat iemand het toch wel opruimt of omdat je nou eenmaal een duur kaartje kocht. Waarom zou je op een festival je beker later vallen als je dat thuis ook niet doet?”

Uitdagingen

Kortom: het ziet er goed uit. Na een vol festivalseizoen in 2022 blijkt dat festivalgangers zich steeds meer bewust worden, en bovendien dat grote festivals er goed in slagen om bekers terug te krijgen naar de bar. What’s next?

Marleen: “De uitdaging zit hem vooral nog in de afvalverwerking. Dat komt met name omdat er geen vervuiling van ander afval tussen het plastic mag komen, want alleen dan kan van een plastic beker weer een nieuwe plastic beker gemaakt worden. We weten inmiddels ook dat de plasticrecyclaars geen tolerantiepercentage hanteren, dus de retourstroom plastic moet 100% Rpet zijn.”

Een ander aandachtspunt is het opzetten van dergelijke efficiënte recyclesystemen voor kleinere evenementen. Marleen Knip: “Als iedere ondernemer voor zich gaat organiseren, wordt het nooit kosteneffectief en snapt de consument er straks niks meer van.” De hoop is dat gemeenten een actieve(re) rol gaan spelen in de retourlogistiek voor al die recyclebare oplossingen bij evenementen. “Dit werd bijvoorbeeld al goed aangepakt bij de Vierdaagsefeesten in Nijmegen, waarbij alle horeca ondernemers hetzelfde beleid hanteerden betreft plastic cups”, illustreert Knip.

De uitdaging die rest is ervoor te zorgen dat ook de laatste beker van de avond niet op de grond beland. Daar hoef je immers geen retourbeker meer voor. Toch moet ook die beker terug naar de bar. Prijsvragen of andere voordeeltjes om te voorkomen dat de laatste beker mee naar huis wordt genomen zijn daarin misschien een oplossing.

Op de goede weg

In 2040 klimaatneutraal zijn, dat is de grootste stip op de horizon. Om hier te komen, is het belangrijk dat de hele industrie zijn steentje bijdraagt en elkaar uit blijft dagen verder te verbeteren. Dat we al een heel eind zijn gekomen, is dit jaar wederom gebleken. Organisatoren, leveranciers, partners en bezoekers zijn druk om samen de industrie klaar te stomen voor schone, circulaire evenementen. Retoursystemen werken inmiddels goed en festivalgangers zijn zich steeds meer bewust dat ook zij een rol hebben in dit verhaal.

Daarnaast komt de overheid de komende jaren met extra wet- en regelgeving. Zo betaal je vanaf 1 april 2023 statiegeld op blikjes, zodat deze niet zomaar meer de vuilnisbak ingaan. Nog belangrijker voor festivals is het moment op 1 januari 2024: dan moeten evenementenorganisatoren bekers en voedselverpakkingen hergebruiken, of hoogwaardig recyclen (75% in 2024, jaarlijks met 5% oplopend tot 90% in 2027).

Huib van YOUR concludeert: “We zijn op de goede weg. De bewustwording wordt overal steeds groter, en resultaten daardoor steeds beter.”

Marleen van Heineken sluit af: “Ik was een tijdje geleden bij een webinar over circulair gebruik van plastic bekers en daar zei iemand; als je wil, en je kan het, dan moet je. We willen dit doen in lijn met onze duurzame ambities, we kunnen dit doen door kritisch te kijken naar de manier waarop we plastic inzetten en onze klanten daarover te inspireren, dus we moeten daarop actie ondernemen. Ik denk dat we – samen met iedereen in de industrie – mooie stappen hebben gezet.”

Op naar festivalseizoen 2023.

Ken je de Festival Cadeaukaart al?
Hét cadeau voor feestend Nederland, in te wisselen bij meer dan 1.000 festivals. »